W dniach 26-28 maja 2026 r. w Puli (Chorwacja) odbyło się międzynarodowe spotkanie Pakietu Roboczego nr 6 (PR6) projektu JA PreventNCD, poświęconego tworzeniu zdrowych środowisk życia i ograniczaniu chorób niezakaźnych w Europie poprzez stworzenie zharmonizowanego podejścia do promocji zdrowia i profilaktyki na poziomie lokalnym i regionalnym.
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach był jednym z organizatorów wydarzenia, pełniąc rolę współlidera PR6 wspólnie z Chorwackim Instytutem Zdrowia Publicznego. Liderem Pakietu Roboczego jest Fundacja na rzecz Promocji Zdrowia i Badań Biomedycznych Wspólnoty Walenckiej (FISABIO).
Konferencja zgromadziła partnerów projektu z wielu krajów Europy i stworzyła przestrzeń do wymiany doświadczeń, prezentacji rezultatów pilotaży oraz dyskusji nad dalszym rozwojem działań realizowanych w ramach PR6. W wydarzeniu uczestniczyli liderzy działań pilotażowych, eksperci zewnętrzni, przedstawiciele Młodzieżowej Rady Doradczej oraz reprezentanci Pakietów Roboczych 1-4.
Wyjątkowym akcentem konferencji był wykład inauguracyjny Pierwszej Damy Chorwacji, prof. Sanji Musić Milanović – uznanej epidemiolożki i ekspertki zdrowia publicznego. W wystąpieniu pt. „Health in the Age of Obesity: How to Stay Ahead of Chronic Risks – the Croatian Perspective” skupiła się na jednym z najpoważniejszych wyzwań współczesnego zdrowia publicznego – epidemii otyłości. Jako wieloletnia liderka krajowych i europejskich programów profilaktycznych podkreśliła znaczenie systemowego tworzenia zdrowych przestrzeni miejskich oraz edukacji zdrowotnej najmłodszych pokoleń. Jej obecność nadała wydarzeniu szczególną rangę i podkreśliła znaczenie działań realizowanych w ramach projektu JA PreventNCD.
Sesję otwierającą zakończyło wystąpienie dr Romany Jerković, stanowiące jeden z najważniejszych głosów dotyczących przyszłości unijnej polityki zdrowotnej. W prezentacji zatytułowanej „Towards a New Paradigm in EU Prevention Policy” wiceprzewodnicząca Komisji Zdrowia Publicznego (SANT) przedstawiła nowoczesną wizję ochrony zdrowia w Unii Europejskiej, opartą na profilaktyce, współpracy międzysektorowej oraz wzmacnianiu zdrowia na poziomie lokalnym. Zwróciła uwagę na konieczność przesunięcia akcentów z leczenia skutków chorób na działania zapobiegawcze, które pozwolą skuteczniej ograniczać obciążenie systemów ochrony zdrowia w Europie. Odwołując się do swojego doświadczenia lekarskiego oraz wieloletniego zaangażowania w kształtowanie europejskiej polityki zdrowotnej, podkreśliła, że budowa silnej Europejskiej Unii Zdrowotnej wymaga systemowego tworzenia zdrowych środowisk życia oraz aktywnego ograniczania czynników ryzyka chorób niezakaźnych. Jej wystąpienie nakreśliło kierunki dalszych działań i reform realizowanych na poziomie Unii Europejskiej w obszarze profilaktyki i zdrowia publicznego.
Ważnym gościem wydarzenia był również prof. Knut-Inge Klepp, jeden z najbardziej uznanych europejskich ekspertów w dziedzinie promocji zdrowia i profilaktyki chorób niezakaźnych, kierownik merytoryczny Projektu JA PreventNCD. Podczas sesji otwierającej wygłosił wykład pt. „Health Promotion & NCD Prevention in Europe Today: A Joint Action to Improving Health for Everyone!”, w którym przedstawił aktualne wyzwania związane z promocją zdrowia w Europie oraz znaczenie współpracy międzynarodowej w ograniczaniu chorób przewlekłych. Trzeciego dnia konferencji prof. Klepp podsumował obrady wystąpieniem „Building Joint Impact: Reflections and the Way Ahead”, wskazując kierunki dalszego rozwoju wspólnych działań oraz podkreślając rolę partnerstw i wymiany doświadczeń w osiąganiu trwałych efektów zdrowotnych.
Śląski Uniwersytet Medyczny reprezentowały dr hab. nauk o zdrowiu Katarzyna Brukało, profesor ŚUM, oraz dr inż. Anna Lempart-Rapacewicz. Miasto Rybnik reprezentowała Monika Kubisz.
Pierwszy dzień wydarzenia rozpoczął się sesjami plenarnymi podsumowującymi dotychczasowe osiągnięcia PR6 oraz prezentującymi kierunki dalszej współpracy. Jednym z ważnych elementów programu była równoległa sesja prowadzona przez przedstawicielki ŚUM pt. „Interaktywna platforma wspierająca rozwój kompetencji”, która jest tworzona przez Zespół ŚUM.
Sesja poświęcona była tworzeniu platformy edukacyjnej wspierającej wdrażanie działań prozdrowotnych w ramach zadania 6.6. Celem spotkania było wspólne wypracowanie sposobów, w jakie platforma powinna uwzględniać doświadczenia z pilotaży realizowanych w różnych krajach Europy. Narzędzie ma mieć przede wszystkim praktyczny charakter – nie tylko przekazywać wiedzę teoretyczną, ale także prezentować rzeczywiste doświadczenia związane z wdrażaniem Metodologii 10 Kroków.
Podczas moderowanej dyskusji uczestnicy analizowali:
- które rozwiązania sprawdzają się w praktyce,
- jakie bariery pojawiają się podczas wdrażania działań,
- czego potrzebują przyszli użytkownicy platformy,
- oraz jakie elementy mogą wspierać skuteczne wdrażanie interwencji prozdrowotnych.
Kolejne dni konferencji poświęcone były praktycznym sesjom roboczym oraz prezentacjom doświadczeń z pilotaży realizowanych w różnych krajach Europy.
Trzeciego dnia dr hab. nauk o zdrowiu Katarzyna Brukało, profesor ŚUM, poprowadziła sesję dotyczącą praktycznego wdrażania ciągłości i trwałości działań pilotażowych realizowanych w ramach PR6.
Sesję rozpoczęła prezentacja ogólnych zasad trwałości obowiązujących w Projekcie przedstawionych przez dr Mojcę Gabrijelčič z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Słowenii. Następnie omówiono sposoby uwzględniania perspektywy długoterminowej w Przewodniku Metodologicznym projektu. Szczególną uwagę poświęcono roli przywództwa i zarządzania jako istotnym elementom wspierającym współtworzenie działań i polityk zdrowotnych.
Centralnym punktem sesji były warsztaty, podczas których liderzy pilotaży wymieniali się doświadczeniami oraz wspólnie poszukiwali rozwiązań wspierających:
- skuteczną współpracę z interesariuszami,
- efektywne wdrażanie działań,
- oraz długoterminowego wpływu realizowanych inicjatyw.
Spotkanie stworzyło również przestrzeń do rozmów o wyzwaniach, z którymi mierzą się partnerzy projektu w różnych krajach Europy, oraz o możliwościach dalszego rozwoju wspólnych działań.
Głównym celem wydarzenia było wsparcie konsorcjum w realizacji zadań PR6, obejmujących m.in.:
- rozwijanie metodologii działań profilaktycznych dostosowanych do lokalnych warunków,
- wdrażanie interwencji w społecznościach i środowiskach miejskich,
- promowanie karmienia piersią poprzez model „Baby-friendly Community Health Services”,
- wzmacnianie kompetencji lokalnych zespołów.
Udział Śląskiego Uniwersytetu Medycznego jako współlidera PR6 stanowił okazję do prezentacji efektów pracy zespołu oraz aktywnego udziału w międzynarodowej współpracy na rzecz tworzenia zdrowych środowisk życia – jednego z kluczowych elementów ograniczania chorób przewlekłych w Europie.
