Zdrowie Europejczyków to nie tylko kwestia jakości życia, ale również fundament długoterminowego rozwoju gospodarczego i konkurencyjności Europy. Dlatego w negocjacjach dotyczących Wieloletnich Ram Finansowych Unii Europejskiej na lata 2028–2034 należy zapewnić odpowiednie miejsce inwestycjom w promocję zdrowia i profilaktykę chorób niezakaźnych.
Nowotwory, choroby układu krążenia i inne choroby niezakaźne stanowią jedno z największych wyzwań zdrowotnych w Europie. Odpowiadają za ponad dwie trzecie obciążenia chorobami na kontynencie, a związane z nimi koszty ekonomiczne szacowane są na około 3–4% produktu krajowego brutto rocznie.
Skala wyzwań jest szczególnie widoczna w przypadku chorób układu krążenia. Każdego roku dotykają one około 62 milionów osób w Unii Europejskiej, a 1,7 miliona osób umiera przedwcześnie z ich powodu. Straty gospodarcze związane z tymi chorobami wynoszą około 282 miliardów euro.
Za tymi liczbami stoją ludzkie historie, przedwczesne zgony, pogorszenie jakości życia oraz rosnące obciążenie systemów ochrony zdrowia i gospodarki. Jednocześnie znacznej części chorób niezakaźnych i ich konsekwencji można zapobiegać. To sprawia, że profilaktyka powinna być traktowana nie jako dodatkowy wydatek, lecz jako długoterminowa inwestycja w społeczeństwo.
Profilaktyka to inwestycja, nie koszt
Skuteczna polityka zdrowotna nie może ograniczać się do leczenia chorób, gdy już wystąpią. Równie istotne jest zapobieganie ich rozwojowi poprzez promocję zdrowego stylu życia, ograniczanie czynników ryzyka oraz tworzenie środowisk sprzyjających zdrowiu.
Zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna, ograniczanie spożycia alkoholu i zapobieganie używaniu tytoniu to obszary, w których skoordynowane działania mogą przynosić korzyści zarówno jednostkom, jak i całym społeczeństwom. Efektywna profilaktyka wymaga jednak długofalowego podejścia, współpracy wielu sektorów oraz stabilnego finansowania.
Inwestowanie w zdrowie oznacza nie tylko szansę na ograniczenie zachorowalności i przedwczesnej umieralności. To także możliwość zmniejszenia nierówności zdrowotnych, poprawy jakości życia, ograniczenia kosztów społecznych i gospodarczych chorób oraz zwiększenia zdolności Europejczyków do aktywnego uczestnictwa w życiu zawodowym i społecznym.
Zdrowe społeczeństwo jest jednym z warunków trwałego rozwoju i konkurencyjności Europy.
Przyszły budżet UE – decyzja o długofalowych konsekwencjach
Wieloletnie Ramy Finansowe Unii Europejskiej na lata 2028–2034 określą limity wydatków oraz sposób podziału środków pomiędzy kluczowe obszary polityki europejskiej. Decyzje podejmowane w tym procesie będą miały znaczenie dla możliwości rozwijania i finansowania działań profilaktycznych w kolejnych latach.
Dlatego zdrowie publiczne i zapobieganie chorobom niezakaźnym powinny znaleźć odzwierciedlenie w priorytetach przyszłego budżetu UE. Konieczne jest uwzględnienie potrzeb związanych z promocją zdrowia, wzmacnianiem krajowych strategii profilaktycznych, poprawą monitorowania stanu zdrowia populacji oraz ograniczaniem nierówności zdrowotnych.
Istotne jest również zapewnienie współpracy pomiędzy sektorem zdrowia a innymi obszarami polityki publicznej. Na zdrowie wpływają bowiem nie tylko indywidualne decyzje i dostęp do świadczeń medycznych, ale również warunki społeczne, środowiskowe i ekonomiczne.
Odpowiednie finansowanie profilaktyki w budżecie UE to szansa na skuteczniejsze zapobieganie chorobom, a tym samym na ograniczanie ich ludzkich i ekonomicznych konsekwencji.
Wspólna odpowiedzialność za zdrową przyszłość Europy
Przedstawiciele instytucji europejskich i krajowych, w tym posłowie do Parlamentu Europejskiego, mają istotną rolę w kształtowaniu przyszłych priorytetów finansowych Unii. Trwające prace nad budżetem na lata 2028–2034 stanowią ważny moment, aby zwrócić uwagę na długofalowe korzyści wynikające z inwestowania w zdrowie i profilaktykę.
Potrzebne jest podejście, w którym zapobieganie chorobom stanowi integralny element europejskiej strategii rozwoju. Oznacza to uwzględnianie zdrowia w decyzjach finansowych, wspieranie skutecznych działań profilaktycznych oraz budowanie współpracy pomiędzy instytucjami publicznymi, ekspertami, organizacjami społecznymi i innymi interesariuszami.
Przyszłość Europy zależy również od zdrowia jej mieszkańców. Dlatego w dyskusji o wieloletnich ramach finansowych nie powinno zabraknąć jasnego przesłania: inwestowanie w zdrowie i profilaktykę chorób niezakaźnych to inwestowanie w dobrobyt obywateli, odporność społeczeństw i długoterminową konkurencyjność Unii Europejskiej.
Zdrowie powinno być jednym z fundamentów europejskich decyzji budżetowych.
